Share This

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Share This:

Cơm hộp Bento – Thưởng thức môn nghệ thuật đỉnh cao

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Chắc hẳn chúng ta, những ai yêu mến Nhật Bản đã từng nhìn qua các môn nghệ thuật về đồ ăn của Nhật Bản hấp dẫn như thế nào. Trong đó, các món phải kể đến như sushi, tempura,… đã hút hồn không biết bao nhiêu bạn trẻ Việt Nam.

Nhưng đố ai biết rằng, cũng có một món ăn rất gần với người Việt Nam cũng tồn tại bên Nhật Bản, đó là cơm hộp. Người Nhật gọi nó là Bento.

Tin hay không tùy bạn, Bento đã được những anh chàng Samurai làm ra, ý tôi nói là sáng tạo ra. Trong thế kỉ 15, việc mang theo đồ ăn trong quân đội là một vấn đề khá nhức nhối vì đặc điểm của đồ ăn là dễ mốc meo và ôi thiu. Ngoài ra, đồ ăn còn khá là cồng kềnh và nặng nề vì phải mang theo số lượng lớn. Các chiến binh Samurai đã cải tiến thức ăn cho dễ mang theo người hơn. Những hộp cơm vì thế ra đời và được xem là nguồn gốc của những hộp cơm Bento hiện đại bây giờ.

Cơm hộp Bento trong nhà máy

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Sự cải tiến của cơm hộp hộp Bento là trong thời kì hiện đại hóa của Nhật Bản vào cuối thế kỉ 19, khi mà thị trường công nghiệp được mở ra (bởi hải quân Mỹ) vào những năm 1850. Lúc bấy giờ thì nghèo đói vây hãm, ai có cơm hộp ăn là khá mừng, và hộp cơm cũng chẳng đẹp như bây giờ.

Sự đô thị hóa và công nghiệp hóa của Nhật Bản diễn ra nhanh hơn bất kì quốc gia nào trong lịch sử (chỉ khoảng 300 năm). Chính điều đó đã gây ra một sự rối loạn trong xã hội Nhật Bản. Chính trong thời kì này, những hộp cơm Bento được làm ra với số lượng nhiều hơn – dẫu sao cũng chỉ là một trong những thay đổi không đáng kể, và trở thành một đặc điểm của thời Nhật Hoàng Meiji.

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Những công nhân Nhật Bản làm đồ ăn tại Nhà và gói ghém cẩn thận để dùng được cả ngày tại nhà máy. Trong một thời gian ngắn, cả nhân viên văn phòng và cả học sinh cũng làm việc tương tự. Chất liệu đầu tiên của hộp bento là hộp gỗ (và sau này là nhôm). Thế là những chiếc hộp cơm trở thành mốt thời bấy giờ, do công dụng và sự tiện lợi lẫn tiết kiệm – cũng chính điều đó là mục đích của những hộp Bento thời hiện đại.

Bento của ngày hôm nay

Ngày hôm nay tại Nhật Bản, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những hộp cơm làm sẵn, đủ mọi kích cỡ và hình dáng, tại bất kì đâu trên nước Nhật. Chúng có mặt ở các cửa tiệm tiện lợi, tại ga tàu điện, cantin trường học, quầy hàng siêu thị, hàng rong,… đến nỗi người Nhật ăn cơm hộp Bento còn nhiều hơn cà người Việt Nam ăn cơm sườn.

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Chuyện ngưởi Nhật ăn cơm hộp Bento hết sức bình thường, hầu hết mỗi người Nhật ăn Bento một lần một tuần. Thật là một chuyện bất thường nếu như bento không xuất hiện vượt qua 50% khẩu phần ăn của người Nhật khi mà cả vài năm đi học, mỗi học sinh ngày nào cũng ăn bento.

Một số sản phẩm khác làm từ Bento

Kyaraben

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Vào một thời điểm nào đó không rõ, một số người mẹ gửi con đi học với chiếc hộp Bento được trang trí với những hình ảnh mô tả các nhân vật trong phim hoạt hình mà chúng yêu thích. Một vài đứa trẻ khác thấy một trong những chiếc hộp đó và nài nỉ mẹ của chúng cũng làm việc tương tự – thế là thành mốt

Cái gì cũng trở thành mốt, những năm 1990 là năm mà những hộp Kyaraben bùng nổ trong bữa trưa của học sinh ở khắp Nhật Bản. Những hộp cơm “hoạt hình” này trở thành chủ đề bàn tán của bọn nhóc Nhật Bản. Với tính sáng tạo, người Nhật thiết kế chúng theo tất cả những gì mà họ có thể mường thượng được từ nhân vật hoạt hình, người nổi tiếng, các con thú, các tác phẩm nổi tiếng cho đến những điều kì lạ nhất như cơm hộp đầu lâu hay zombie chẳng hạn. Chẳng biết có mấy ai ăn được không ?

Ngày hôm nay, Kyaraben là những hộp cơm bự chảng nhất – một môn nghệ thuật đòi hỏi sự nghiêm túc. Đến nỗi một cuộc thi làm Kyaraben hằng năm cũng có thể diễn ra và thu hút cả triệu người tham gia trên khắp thế giới, đủ thấy cơm hộp Bento hấp dẫn thế nào. Chẳng bù cho hộp cơm tấm của Việt Nam.
Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Ekiben

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Cơm hộp Ekiben là những hộp Bento được bán tại các nhà ga xe lửa, chúng được ăn trên tàu điện.

Những công dân Nhật Bản thân thiện với môi trường, tàu điện vì thế là phương tiện di chuyển chủ yếu. Và Ekiben là một phần của cuộc sống này. Mỗi ga tàu điện có cả những hộp Ekiben mang hình ảnh đặc trưng của nơi đó. Ví dụ món Ekiben otaku (dành cho những người thích otaku) được bán rộng rãi tại khắp nơi trên quốc gia với mục đích làm mẫu cho những hộp cơm tại các ga tàu nổi tiếng. Hằng ngày, ít nhất 10,000 hộp Ekiben Bento được bán ra tại (hoặc gần) các ga tàu điện khắp Nhật Bản.
 
Hộp cơm ekiben được cho là tốt cho sức khỏe. Một số chiếc hộp còn được các khách đi tàu điện mua về để làm một bộ sưu tập hoành tráng để làm đẹp nhà cửa. Một điều nữa là mỗi một chiếc hộp như thế thường được trang trí rất nổi bật bằng hình ảnh các món ăn đặc trưng của vùng miền mà ga tàu điện đó đang cung cấp dịch vụ. Cho nên chẳng ai thắc mắc chi mà tại sao nhân dân lại rất là thích thú về điều này.

Teishoku

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Teishoku là một “set đồ ăn” (mua theo combo) được bày bán tại hầu hết các nhà hàng trên khắp nước Nhật (đặc biệt là vào buổi trưa). Chắc chúng ta sẽ chẳng lạ gì món cơm trưa văn phòng trọng gói mà chúng ta vẫn hay ăn. Lạ kì thay là Teishoku vẫn được xem là Bento – chúng được bỏ trong hộp. Thế đấy !

Hinomaru Bento

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Một người dân Nhật yêu nước chắc sẽ luôn phải để cả hình ảnh đất nước trong tim, và thậm chí trong cả món mình ăn. Món Hinomaru Bento này mang hình ảnh của một lá cờ Nhật Bản bao gồm gạo trắng và trang trí bằng một quả mơ um đỏ gọi là umeboshi ở giữa hộp cơm. 
Tôi đang đưa cả đất nước vào trong tim mình đây này !

Ý nghĩa nhân văn của cơm hộp Bento

Bento thực chất là một phần quan trọng trong văn hóa Nhật Bản qua các thời kì. Mỗi một hộp cơm đều mang đặc điểm của mỗi một vùng miền làm ra nó, hệt như linh hồn của núi rừng cỏ cây và cả con người nơi đó. Một điều nữa làm cho du khách nước ngoài thích thú chính là hình ảnh người dân Nhật ngồi thưởng thức Bento dưới bóng cây hoa anh đào vào mùa xuân – Một hình ảnh dung dị và rất thanh bình.

Những điều chưa biết về cơm hộp Bento

Một điều nữa là hộp cơm Bento nhắc nhở người dân Nhật Bản về nguồn gốc đất nước – các Samurai – về tinh thần và con người, đó là tất cả các giá trị từ văn hóa, lòng tin và trên hết văn hóa và tinh thần dân tộc qua các thời kì. Có lẽ chúng ta những người Việt Nam cũng nên học hỏi người dân Nhật Bản – yêu Bento, và chúng ta – yêu cơm tấm ^_^.

==> Tìm hiểu Nhật Bản qua các bài viết trong “Nhật Bản kỳ thú”